કંડલા સ્થિત દિનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી ખાતે ભારતના પ્રથમ port-based e-Methanol plant માટે સપ્ટેમ્બર 2026માં શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. આશરે ₹2,300 કરોડના આ પ્રોજેક્ટની ક્ષમતા 150 ટન પ્રતિ દિવસ છે અને તે દિનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી તથા Assam Petro-Chemicals Limitedની ભાગીદારીથી આગળ વધી રહ્યો છે.
e-Methanolને ઓછા કાર્બનવાળા ઇંધણના વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવે છે. દરિયાઈ પરિવહન ક્ષેત્રમાં cleaner fuelsની માંગ વધતી હોવાથી બંદર પાસે જ આવા ઇંધણનું ઉત્પાદન થવું મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. કંડલા દેશના મહત્વના maritime gatewaysમાંનું એક હોવાથી અહીં green fuel ઉત્પાદન અને ભવિષ્યના maritime fuel supply network વચ્ચે સીધો સંબંધ બની શકે છે.
આ પ્રોજેક્ટનું મહત્વ કચ્છના બીજા મોટા વિકાસ સાથે જોડાય છે. ખાવડા વિસ્તારમાં વિશાળ renewable energy capacity વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે કંડલા-મુન્દ્રા beltમાં port અને industrial infrastructure પહેલેથી જ છે. renewable power, green hydrogen અને port infrastructure એકસાથે આવે ત્યારે green fuels માટે value chain ઊભી કરવાની શક્યતા વધે છે.
ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં આ પ્રોજેક્ટથી 3,500થી વધુ direct અને indirect employment opportunities ઊભી થવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ આંકડો project expectation તરીકે જોવો જોઈએ. વાસ્તવિક રોજગાર પ્રોજેક્ટના construction અને commercial operation પછી વધુ સ્પષ્ટ થશે. Engineering, operations, maintenance, transport, storage અને ancillary servicesમાં સ્થાનિક તકો ઊભી થઈ શકે છે.
કંડલા માટે આ પરિવર્તન મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે પોર્ટની ભૂમિકા પરંપરાગત cargo handlingથી આગળ વધી શકે છે. green hydrogen, e-Methanol અને અન્ય green fuels સાથે પોર્ટ energy hub તરીકે પણ વિકસે તેવી દિશા જોવા મળે છે. જોકે water availability, renewable power, storage, safety અને market demand જેવા મુદ્દાઓનું આયોજન પણ જરૂરી રહેશે.
આ પ્રોજેક્ટને ભારતનો પ્રથમ port-based e-Methanol plant તરીકે રજૂ કરવો યોગ્ય છે. તેને સૌથી મોટો પ્લાન્ટ કહેવા માટે અલગ સત્તાવાર પુરાવાની જરૂર પડે. OurKutch માટે સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે કચ્છમાં port economy અને clean-energy economy હવે એક જ વિકાસકથામાં જોડાઈ રહ્યા છે.
